Gewassen
Historische gewassen met hun specifieke kenmerken, hun opbrengst en gebruik.
Bruin kaf emmertarwe
Kenmerken
- Waarschijnlijk een kruising van de Eenkoorn met wild gras;
- Heeft 2 bloempjes en lange naalden, 2 korrels per aarpakketje;
- Voor consumptie moet je eerst pellen.
Opbrengst
Ongeveer 2000 kg/ha.
Gebruik
Speciaalbieren.
Eenkoorn tarwe
Kenmerken
- Eenkoorn is de eerste gecultiveerde graansoort die in Midden-Europa werd gebruikt;
- Voor consumptie moet je de korrels eerst pellen.
Opbrengst
Ongeveer 1500 kg/ha.
Gebruik
Speciaalbieren.
Grijze Zandboekweit
Kenmerken
- Behoort tot de familie van de duizendknoop;
- Aantrekkelijk voor bestuivers;
- Glutenvrij;
- Zaad is driehoekig, lijkt op kleine beukennootjes;
- Zaadjes zijn kleiner dan de Zwarte Zandboekweit.
- Lastig te oogsten door ongelijke afrijping;
- Oud streekproduct (boekweitfeesten Zuiddorpe).
Opbrengst
1500 kg/ha.
Gebruik
Boekweitpannenkoeken, glutenvrije producten.
Zeeuwse Haver
Kenmerken
- Belangrijke teelt rond 1900 toen er nog veel met paarden gewerkt werd;
- Korrel moet eerst gepeld worden.
Teeltinformatie
- Zaaitijd: maart – april
- Oogsttijd: augustus
- Grondsoort: klei, zand en leemgronden, schraal tot matig voedselrijk
Opbrengst
2500 kg/ha.
Gebruik
Veevoer voornamelijk voor paarden, muesli, havermout, havervlokken.
Huttentut (Deder)
Kenmerken
- Oliehoudende zaden uit de kruisbloemenfamilie;
- Vroege bloeier (mei/juni), daardoor zeer waardevol voor insecten;
- Er is zomerdeder en winterdeder (ligt aan zaaiperiode).
Opbrengst
1500 kg/ha.
Gebruik
Wordt gebruikt voor: spijsolie, huidverzorgende olie, massageolie, lampolie, stengels voor borstels en biobrandstof.
Maartsche gerst
Kenmerk
- Wordt in maart gezaaid, vandaar de naam.
Opbrengst
Ongeveer 4000 kg/ha.
Gebruik
Veevoer, bierproductie.
Risweit tarwe
Kenmerken
- Werd veel in Nederland geteeld rond 1890;
- Dit is de Gelderse variant, naam is uit het Duits,
ris is van rijzen, weit is van wit, witbrood dus.
Teeltinformatie
- Zaaitijd: eind oktober
- Oogsttijd: eind juli, begin augustus, eerder matige opbrengst
- Grondsoort: klei en zandgronden, eerder minder last van minder gunstige bodemomstandigheden
Opbrengst
Ongeveer 4000 kg/ha.
Gebruik
Meel voor brood, pasta.
Rotkorn (spelt)
Kenmerken
- Kruising van Emmertarwe en Eenkoorn;
- 2 korrels per aarpakketje;
- Voor consumptie moet je eerst pellen;
- Glutenarm / glutenvrij.
Teeltinformatie
- Zaaitijd: oktober
- Oogsttijd: augustus
- Grondsoort: klei, zand en leemgronden, matig voedselrijk
Opbrengst
Ongeveer 2000 kg/ha.
Gebruik
Meel voor brood / pannenkoeken.
Sint Jansrogge
Kenmerken
- Vernoemd naar Sint Jan: 24 juni.
- De rogge wordt op of net na deze datum gezaaid;
- Hoog gewas (tot wel 2 meter), kleine aren en kleine korrels;
- Groeit goed op zandgrond.
Teeltinformatie
- Zaaitijd: oktober
- Oogsttijd: juli – augustus
- Grondsoort: zand en leemgronden, voedselarm, kalkarm
Opbrengst
Ongeveer 3500 kg/ha.
Gebruik
Stro (dakbedekking), roggebrood, peperkoek.
Wilhelmina tarwe
Kenmerken
- Ontstaan uit kruising van Zeeuwse Tarwe met Engelse rassen;
- Werd op grote schaal geteeld tot 1930;
- Prachtige goudgele korrel;
- Niet geschikt voor brood.
Teeltinformatie
- Zaaitijd: eind oktober
- Oogsttijd: eind juli, begin augustus
- Grondsoort: klei en rijkere zandgronden, voedselrijk, kalkrijk
Opbrengst
Ongeveer 5000 kg/ha.
Gebruik
Pannenkoekenmeel, veevoer.
Zeeuwse tarwe hoog
Kenmerken
- Voorloper van onze huidige tarwerassen;
- Rond 1870 goed voor 70% van de jaarlijkse productie in Nederland;
- Goede bakkwaliteit;
- Variant op de Zeeuwse Tarwe.
Opbrengst
Ongeveer 4000 kg/ha.
Gebruik
Meel voor brood, pasta’s zoals penne, tagliatelli.
Zeeuwse tarwe
Kenmerken
- Voorloper van onze huidige rassen;
- Rond 1870 goed voor 70% van de jaarlijkse productie in Nederland;
- Goede bakkwaliteit.
Opbrengst
Ongeveer 4000 kg/ha.
Gebruik
Meel voor brood, pasta’s zoals penne, tagliatelli.
Zeeuwse Witte tarwe
Kenmerk
- Werd veel in Zeeland geteeld rond 1920.
Teeltinformatie
- Zaaitijd: eind oktober
- Oogsttijd: juli – augustus
- Grondsoort: klei en rijkere zandgronden, voedselrijk, kalkrijk
Opbrengst
Ongeveer 4000 kg/ha.
Gebruik
Mout voor bier (bekende Patrijskebier).
Pannenkoekenmeel, pasta’s.
Zeeuwse Zesrijïge wintergerst
Kenmerken
- Typische aarvorm met 6 rijen;
- Fijne korrel, daardoor ongeschikt voor mout.
Opbrengst
Ongeveer 4000 kg/ha.
Gebruik
Veevoer.
Zwarte Boekweit
Kenmerken
- Behoort tot de familie van de duizendknoop;
- Aantrekkelijk voor bestuivers;
- Glutenvrij;
- Zaad is driehoekig, lijkt op kleine beukennootjes;
- Lastig te oogsten door ongelijke afrijping;
- Oud streekproduct (boekweitfeesten Zuiddorpe).
Opbrengst
1500 kg/ha.
Gebruik
Boekweitmeel, pannenkoeken, glutenvrije producten.

